|
Internationale projecten
- IVR Encyclopedia of Jurisprudence, Legal Theory, and
Philosophy of Law (2004- )
In dit project werken
een groot aantal internationale onderzoekers mee aan de uitwerking
van een encyclopedie die op het internet kan worden geraadpleegd. De
doelstelling is om de rechtstheorie als zelfstandige discipline naar
voor te brengen, als onderscheiden van de rechtsdogmatiek enerzijds
en van de filosofie anderzijds. Juridisch onderzoek gebeurt vaak op
grond van een aantal wijsgerige of theoretische vooronderstellingen
met betrekking tot argumentatie, interpretatie en legitimatie. De
kennis van de doorsnee juridische onderzoeker is vaak fragmentarisch
of gedateerd. Daarom wordt via deze encyclopedie enerzijds toegang
verschaft tot het begrippenarsenaal van de rechtstheorie dat
aanleiding kan geven tot wijsgerige of theoretische
meningsverschillen. Anderzijds kan de juridische onderzoeker aan de
rechtsfilosoof of rechtshteoreticus belangrijke inzichten
verschaffen vanuit de praktijkexpertise. De site kan worden
geraadpleegd via de volgende link (paswoord vereist)
- The Transformation of Politics into Law (2004- )
Het CWRL is actief betrokken bij het
onderzoek naar de rechtsvergelijkende en sociologische aspecten van
legisltieve rechtsvorming. De onderzoekers bij dit project behoren
tot Ukraïnse, Belgische, Poolse en Zweedse universiteiten of
overheidsdiensten. Het doel van het onderzoeksproject is na te gaan
hoe de nieuwe lidstaten van de EU legisprudentie betrekken bij de
omvorming van hun rechtssystemen. Het gaat hierbij niet enkel om een
aanpassing van het bestaande recht aan het geldende Europese recht.
Er wordt tegelijk onderzocht in welke mate rechtsregels noodzakelijk
met sancties moeten gepaard gaan, welke rol het tekstkarakter van
het recht heeft, en daarmee verbonden hoe regels beter kunnen worden
geformuleerd. De maatschappelijke inbedding van het recht is van
groot belang, nu het communistische maatschappijbeeld tot het
verleden behoort terwijl de samenleving nog niet helemaal is
afgestemd op nieuwe vormen van economische en sociale interactie.
Dat democratisch regelgeven geen evident gegeven is, bewijst de
recente constitutionele crisis in Ukraïne. Door deze crisis komt de
relatie tussen recht en politiek in een bijzonder daglicht te staan.
- My Philosophy of Law (1995-1999)
In de opstartfaze van
het CWRL werd een internationaal onderzoeksproject opgezet met als
doel de belangrijkste hedendaagse rechtstheoretici zelf hun werk te
laten voorstellen in een publicatie. Deze voorstelling gebeurt in
een orginele bijdrage waarin de betrokkene zijn visie over
rechtstheorie en rechtsfilosofie uiteenzet. Daarbij wordt vooral
aandacht besteed aan het soort vragen dat aanleiding gaf tot
reflectie, de invloeden die werden ondergaan en uitgeoefend. De
resultaten van dit project richten zich op jonge onderzoekers in het
domein van het recht en andere sociale wetenschappen. De hedendaagse
rechtstheorie is immers gesteund op een interdisciplinaire
methodologie, die in het werk van de meeste auteurs is terug te
vinden. Door in een gezamenlijk project te werken, konden de
belangrijkste problemen in de hedendaagse rechtstheorie aan de orde
worden gesteld. Het boek dat hieruit resulteerde heeft als
bijkomende originaliteit dat de bekendste hedendaagse auteurs zelf
hun werk voorstellen. Via een door hen opgestelde bibliografie van
hun werk wordt aan de lezer ook toegang verschaft tot de teksten die
de grondslag van hun werk vormen.
- Legislation, the Disciplines and the Branches of Law
(2004-2006)
Het onderzoeksproject belicht de
bijdrage die de handelingstheorie, de semiotiek, de logica, de
sociologie en de economische analyse van het recht kunnen leveren
bij de totstandkoming van wetgeving. Terwijl deze disciplines elk
afzonderlijk het recht tot voorwerp kunnen hebben, wordt in het
project nagegaan in welke mate deze discplines geheel of
gedeeltelijk kunnen worden geïntegreerd tot een zelfstandige
discplinaire matrix. Daarbij worden op een rechtsvergelijkende
verschillende rechtsdomeinen betrokken, met name het grondwettelijk
recht, het strafrecht, het Europese recht en het vennootschapsrecht.
Tezelfdertijd wordt onderzocht hoe de vooropgestelde doelstellingen
en effecten van regelgeving kunnen worden getoetst, en in hoeverre
er, vanuit een praktisch perspectief, rekening werd gehouden met het
gedrag van degenen die de regels moeten volgen resp. toepassen
(compliance management).
- Theory and Practice of Legislation (1999-2003)
De verderschrijdende
internationalisering in de regelgeving noopt tot een doorgedreven
studie van de theorieën die aan regelgeving ten grondslag liggen.
Opdat regelgeving rationeel kan genoemd worden dienen deze
achterliggende theorieën te worden belicht en kritisch geëvalueerd.
Rechtssystemen gaan immers vaak gebukt onder overdreven normgeving,
waar noch de wetszekerheid noch de rechtszekerheid door gediend
worden. In dit project wordt daarom de aandacht gericht op de
theoretische punten die bij regelgeving van belang zijn. Verder
wordt nagegaan welke rol wordt ingenomen door constitutionalisme en
democratie. De legitimatie van het recht als product van het
politieke krachtenspel dient hierbij voor ogen te worden gehouden.
Tenslotte wordt in dit project de aandacht gericht op een aantal
praktische vragen die bij wetgeving aan de orde komen.
- Rationality and Legislation. Legal Theory from a
Legisprudential Perspective (1996-1998)
De hedendaagse continentale
rechtstheorie is in grote mate schatplichtig aan het werk van een
aantal scandinavische landen, alsook uit Nederland. Vanuit dat
perspectief werd in 1983 een eerste Benelux-Scandinavisch symposium
over rechtsheorie georganiseerd aan te Universiteit te Antwerpen. Op
die manier ontstond een netwerk van rechtstheoretici die als
gemeenschappelijk onderzoeksplatform hanteren om een
rechtshteoretisch alternatief te ontwikkelen voor de klassieke
rechtswetenschap of dogmatiek. Vanuit dit onderzoeksplatform werd in
1996 het initiatief genomen om een status questionis op te maken van
het bestaande onderzoek in de rechtstheorie (geschiedenis,
epistemologie, sociologie, rechtsvindingstheorie,
computerwetenschappen). Deze bestaande onderzoeksresultaten werden
samengebracht en kritisch vergeleken. Op basis van de resultaten van
dit onderzoeksproject werd een verdere afbakening van het domein van
de wetgevingstheorie tot stand gebracht, en konden nieuwe
onderzoeksvragen worden gearticuleerd.
 
|
